Test uw tekst
Hoe begrijpelijk is uw tekst?
Is uw
tekst gemakkelijk te begrijpen? In hoeverre blijkt
er oprechte menselijke belangstelling uit, iets wat uw lezers zeker zal aanspreken? De wetenschappers Flesch, Douma en Langer ontwikkelden tests waarmee u snel uw eigen teksten kunt beoordelen.
Probeer ze hieronder:
Leesgemak en menselijke belangstelling | De vier dimensies van Langer
Tevreden?
Bent u tevreden over de uitkomst? Dan heeft u misschien helemaal geen tekstschrijver nodig!
Mocht u toch willen kennismaken: Paragraaf <tekst & journalistiek> is maar een paar
muisklikken van u verwijderd. Voor een vrijblijvend offertegesprek komen we graag naar u toe.
Leesgemak en menselijke belangstelling
Met de twee schalen van Rudolf Flesch (herzien voor de Nederlandse taal door Douma) krijgt u een indruk van het leesgemak van en het ‘menselijke element’ in uw tekst.
Leesgemak
• Tel in de tekst het aantal woorden per zin en het aantal lettergrepen per honderd woorden. Het eerste kunt u uw tekstverwerker laten doen, het tweede vergt wat handwerk.
• Plaats de uitkomst in de eerste rij en in de derde kolom en verbind de twee punten met een lijn. Het snijpunt met de middelste kolom geeft de mate van leesgemak van de tekst aan.
 |
|
| Klik op het plaatje. |
Menselijke belangstelling
• Bepaal het aantal ‘persoonlijke woorden’ per honderd woorden en het aantal ‘persoonlijke zinnen’ per honderd zinnen. Dit zijn woorden en zinnen waarin een duidelijke verwijzing naar een persoon staat, bijvoorbeeld zijn of haar naam. Of een persoonlijk
of bezittelijk voornaamwoord, zoals ‘ik’, ‘u’,
'jullie' of 'onze'.
• Zet uw uitkomsten uit in de eerste en derde kolom en verbind de twee punten met een lijn. Het snijpunt met de middelste kolom zegt iets over de mate van menselijke belangstelling in uw tekst.
 |
|
| Klik op het plaatje. |
De vier dimensies van Langer
Volgens Langer, een andere taalwetenschapper, zijn er vier dimensies die invloed hebben op de begrijpelijkheid van een tekst. Elk van die dimensies is weer te verdelen in een aantal aspecten, waarop u uw tekst kunt beoordelen. Ze vormen een handige ‘checklist’. Dit zijn ze:
|
1. Eenvoud
|
||
| • eenvoudige beschrijving | of | • complexe beschrijving |
| • korte eenvoudige zinnen | of | • lange ingewikkelde zinnen |
| • gangbare woorde | of | • ongebruikelijke woorden |
| • vaktermen verklaard | of | • vaktermen niet verklaard |
| • concreet of | of | • abstract |
| • aanschouwelijk | of | • niet aanschouwelijk |
|
|
||
|
2. Opbouw |
||
| • onderverdeeld | of | • niet onderverdeeld |
| • logische volgorde | of | • onsamenhangend |
| • overzichtelijk | of | • onoverzichtelijk |
|
• essentiële zaken goed onderscheiden van niet-essentiële zaken |
of | • essentiële en niet-essentiële zaken staan kriskras door elkaar heen |
| • rode draad blijft zichtbaar | of | • rode draad blijft niet zichtbaar |
| • het een volgt goed uit het ander | of | • alles loopt door elkaar |
|
|
||
|
3. Beknoptheid |
||
| • te kort | of | • te lang |
| • tot het essentiële beperk | of | • veel onbelangrijke informatie |
| • gecomprimeerd | of | • breedsprakig |
| • op leerdoel/boodschap gericht | of | • afdwalend |
| • beknopt | of | • uitvoerig |
| • elk woord noodzakelijk | of | • veel overbodige woorden |
|
|
||
| 4. Extra stimulans | ||
| • inspirerend | of | • nuchter |
| • interessant | of | • saai |
| • afwisselend | of | • monotoon |
| • persoonlijk | of | • onpersoonlijk |